Οι Γεζίντι, ο ναός στο Aknalich και μια αρχαία πίστη που επιβιώνει

Οι Γεζίντι αποτελούν μία από τις πιο παρεξηγημένες και ταυτόχρονα πιο αρχαίες θρησκευτικές κοινότητες της Μέσης Ανατολής. Ο ναός Quba Mêrê Dîwanê στο Aknalich της Αρμενίας δεν είναι απλώς ένα σύγχρονο μνημείο, είναι η υλική έκφραση μιας πίστης που επιβιώνει εδώ και αιώνες.

Ποιοι είναι οι Γεζίντι

Οι Γεζίντι είναι μια θρησκευτική μειονότητα με ρίζες στη Μεσοποταμία και τον κουρδικό κόσμο. Η πίστη τους δεν ανήκει στις λεγόμενες «θρησκείες της Βίβλου» και μεταδίδεται κυρίως προφορικά, μέσα από ύμνους, τελετουργίες και σύμβολα.

Αρχαίες επιρροές

Η θρησκεία των Γεζίντι φέρει έντονες επιρροές από:

• τον ζωροαστρικό κόσμο του Ιράν,

• προϊσλαμικές λατρείες της Μεσοποταμίας,

• τοπικές κουρδικές παραδόσεις.

Ο σεβασμός στο φως, η έννοια της κοσμικής ισορροπίας και η απουσία της ιδέας του απόλυτου κακού αποκαλύπτουν αυτές τις ρίζες. Παρ’ όλα αυτά, οι Γεζίντι δεν είναι Ζωροάστρες, αλλά ακολουθούν μια αυτάρκη, μοναδική θρησκευτική κοσμοαντίληψη.

Ο Melek Taus και η παρεξήγηση

Κεντρική μορφή της πίστης είναι ο Melek Taus, ο Άγγελος Παγώνι. Δεν πρόκειται για «πεσμένο άγγελο», όπως έχει λανθασμένα ειπωθεί, αλλά για τον θεϊκό διαχειριστή του κόσμου. Αυτή η παρερμηνεία στάθηκε ιστορικά αφορμή για διώξεις και βία εις βάρος των Γεζίντι.

Το έθιμο του δεσίματος υφάσματος

Σε ιερούς τόπους, όπως ο ναός στο Aknalich, οι πιστοί δένουν κομμάτια υφάσματος συνοδεύοντας την πράξη με ψιθυριστές προσευχές. Το ύφασμα συμβολίζει:

• μια ευχή,

• έναν πόνο,

• μια ελπίδα που αφήνεται στον ιερό χώρο.

Η προσευχή συνεχίζει να «υπάρχει» ακόμη κι όταν ο άνθρωπος φύγει.

Ο ναός ως σύγχρονο καταφύγιο

Για πολλούς Γεζίντι, ο ναός στο Aknalich λειτουργεί ως παγκόσμιο προσκύνημα. Άνθρωποι ταξιδεύουν από διαφορετικές χώρες για να σταθούν σιωπηλά κάτω από τους λευκούς θόλους του και να νιώσουν, έστω για λίγο, ασφάλεια και σύνδεση.

Γιατί έχει σημασία

Ο ναός αυτός δεν είναι μόνο αρχιτεκτονικό έργο. Είναι σύμβολο επιβίωσης, μνήμης και ταυτότητας. Και μας θυμίζει ότι, πέρα από σύνορα και πολιτικές, οι άνθρωποι συνεχίζουν να αναζητούν φως, νόημα και πίστη.